Sách kỹ năng lãnh đạo có thể giúp bạn bớt loay hoay khi vừa được giao quản lý một nhóm nhỏ. Chúng tôi là đội ngũ biên tập edumart, đã đọc và tổng hợp khá nhiều sách nghề nghiệp. Vì vậy chúng tôi muốn chia sẻ cách chọn và cách đọc sách kỹ năng lãnh đạo cho người mới.
Bài viết gồm năm phần. Đầu tiên là lý do nên học lãnh đạo sớm. Tiếp theo là các chủ đề chính trong sách kinh doanh và sách nhân sự. Sau đó là cách đọc để áp dụng được. Cuối cùng là gợi ý theo từng nhu cầu.
Vì sao nên đọc sách kỹ năng lãnh đạo sớm
Nhiều người nghĩ lãnh đạo là chuyện sau này. Họ chờ có chức danh.
Chúng tôi thấy ngược lại. Kỹ năng lãnh đạo bắt đầu từ việc nhỏ. Đó có thể là dẫn một dự án học nhóm hay hướng dẫn thực tập sinh. Đơn giản hơn, đó là biết nhận trách nhiệm khi việc không suôn sẻ.
Học sớm có hai lợi ích rõ ràng:
- Bạn có thời gian sai và sửa khi cái giá còn thấp. Một buổi họp nhóm sinh viên làm hỏng thì chỉ mất một buổi chiều.
- Bạn dễ được tin tưởng giao việc hơn. Người quản lý thường để mắt tới nhân viên biết nghĩ cho cả nhóm.
Cùng một lỗi ở vị trí trưởng nhóm có thể ảnh hưởng đến cả tiến độ công ty. Sách kỹ năng lãnh đạo giúp bạn có khung suy nghĩ ấy trước khi chờ cơ hội.
Một chị đồng nghiệp từng chia sẻ rằng chị đọc sách quản lý từ năm hai đại học. Lúc đó chị chưa hiểu hết. Vài năm sau, khi nhận nhóm đầu tiên, nhiều ý trong sách mới sáng lên. Chị nói đọc sớm giống như gieo hạt, chưa thấy nảy mầm nhưng không uổng.
Chủ đề chính trong sách kinh doanh
Sách kinh doanh rất đa dạng nhưng thường xoay quanh vài chủ đề lớn. Nắm được bản đồ này, bạn sẽ chọn sách nhanh hơn.
- Chiến lược và mô hình kinh doanh: giải thích doanh nghiệp tạo giá trị thế nào, ai là khách hàng và vì sao chọn việc này thay vì việc khác.
- Bán hàng và marketing: dù bạn không làm mảng này, hiểu cách khách hàng ra quyết định giúp bạn viết email rõ ràng và thuyết phục hơn.
- Tài chính cơ bản: đọc hiểu báo cáo lãi lỗ đơn giản giúp bạn tự tin hơn khi họp ngân sách.
- Năng suất và quản lý thời gian: chọn một phương pháp, thử hai tuần rồi đánh giá. Bạn không cần áp dụng hết.
Sách kinh doanh thường có bản tiếng Anh gốc dễ tìm. Bạn đang tự học tiếng Anh? Hãy thử đọc một chương bản gốc mỗi tuần để luyện từ vựng nghề nghiệp. Trang LearnEnglish của British Council có nhiều bài đọc dễ hơn, giúp bạn làm quen văn phong công sở trước khi đọc sách chuyên ngành.
Sách nhân sự và quản lý đội nhóm
Chúng tôi khuyên người sắp làm quản lý đọc nhóm này đầu tiên. Khó khăn của người mới làm lãnh đạo phần lớn nằm ở con người, không ở con số.
Sách nhân sự thường bàn về tuyển dụng, đánh giá nhân viên, giữ chân người giỏi và xây dựng văn hóa nhóm. Sách quản lý đội nhóm đi sâu hơn vào cách giao việc, góp ý và xử lý xung đột. Bạn nên bắt đầu từ cuốn nói về giao tiếp và góp ý.
Giao việc là kỹ năng người mới hay làm sai nhất. Có người giữ hết việc vì sợ người khác làm không tốt. Có người giao xong rồi biến mất. Một cuốn sách tốt sẽ chỉ cách nêu rõ kết quả mong muốn và thời hạn, đồng thời nói về mức độ tự quyết và thời điểm kiểm tra lại.
- Nêu rõ kết quả cuối cùng, không chỉ mô tả các bước.
- Thống nhất thời điểm báo cáo giữa chừng.
Góp ý cũng cần luyện. Nhiều sách khuyên nói về hành vi cụ thể thay vì nhận xét con người. Câu “bạn nộp báo cáo trễ hai lần trong tháng này” dễ nghe hơn câu “bạn thiếu trách nhiệm”.
Muốn hiểu bản thân trước khi dẫn dắt người khác? Hãy xem bài sách hướng nghiệp MBTI giúp hiểu bản thân. Biết cách mình ra quyết định, bạn sẽ hiểu vì sao người trong nhóm phản ứng khác nhau.
Cách đọc sách kỹ năng lãnh đạo và áp dụng
Đọc nhiều chưa chắc đã làm tốt. Vấn đề không nằm ở số lượng sách mà ở cách đọc.
Cách đơn giản nhất là đọc kèm một cuốn sổ. Mỗi chương, ghi ra một ý bạn thấy đúng với mình và một việc nhỏ sẽ thử tuần tới. Chỉ một việc, đừng ghi mười.
Sau đó, hãy cho ý tưởng một cơ hội thật. Ví dụ, sách bàn về họp hiệu quả thì tuần sau bạn rút buổi họp nhóm xuống một nửa và gửi chương trình trước. Cuối tuần, ghi lại điều gì thay đổi. Cách này biến kiến thức thành trải nghiệm của chính bạn.
Đừng ngại bỏ dở cuốn sách không hợp hoàn cảnh hiện tại của bạn. Chuyển sang cuốn khác không phải thất bại, mà là chọn lọc.
Muốn đọc sách tiếng Anh? Hãy chọn tác phẩm có cấu trúc rõ ràng và câu văn vừa phải. Bài hướng dẫn tự học giao tiếp công việc bằng tiếng Anh cung cấp thêm mẫu câu để bạn bàn về sách với đồng nghiệp quốc tế.
Danh sách gợi ý sách kỹ năng lãnh đạo theo nhu cầu
Mỗi người một hoàn cảnh, nên chúng tôi gợi ý theo nhu cầu, không theo tên sách. Hãy tìm tình huống gần với bạn nhất.
- Sinh viên sắp ra trường: bắt đầu với sách kinh doanh nhập môn, sau đó chọn thêm một cuốn về giao tiếp công sở. Hai cuốn này đủ để bạn tự tin hơn khi đi phỏng vấn.
- Đã đi làm vài năm, sắp lên trưởng nhóm: ưu tiên sách quản lý đội nhóm, đặc biệt phần giao việc và góp ý. Thêm một cuốn về quản lý thời gian để cân bằng việc của bạn và việc của cả nhóm.
- Đã quản lý nhưng nhóm chưa gắn kết: chọn sách về văn hóa và động lực làm việc, giúp bạn nhìn lại cách dẫn dắt, từ lời nói trong buổi họp đến cách ghi nhận thành quả.
- Muốn tự mở dự án nhỏ: sách về mô hình kinh doanh và tài chính cơ bản là điểm xuất phát tốt. Hãy đọc chậm và làm bài tập đi kèm nếu có.
Còn nhiều chủ đề khác trong chuyên mục hướng nghiệp và lãnh đạo mà bạn có thể khám phá thêm. Chúng tôi hy vọng bài viết giúp bạn chọn được cuốn sách kỹ năng lãnh đạo đầu tiên. Lãnh đạo không phải tài năng bẩm sinh, mà là kỹ năng luyện được bằng việc đọc, thử và điều chỉnh. Bạn chỉ cần bắt đầu từ một cuốn và một việc nhỏ trong tuần này.
