Chọn sách tiếng Anh giao tiếp đầu tiên là bước khiến nhiều người mới phân vân nhất. Nhà sách bày hàng chục đầu sách bìa sặc sỡ, cuốn nào cũng hứa hẹn nói nhanh, nói tự nhiên.
Bài này giúp bạn có tiêu chí rõ ràng để tự đánh giá sách tiếng Anh giao tiếp, thay vì chọn theo bìa hay lời quảng cáo.
Chúng tôi viết từ góc nhìn của người học và tổng hợp đánh giá từ kinh nghiệm tự học. Bài không giới thiệu một cuốn cụ thể nào để bán. Mục tiêu là bạn biết mình cần loại sách nào, rồi tự chọn đúng cuốn hợp với mình.
Tiêu chí đánh giá sách tiếng Anh giao tiếp
Tiêu chí đầu tiên là trình độ mà sách nhắm tới. Một cuốn dành cho người mất gốc thường dùng câu ngắn, từ vựng quen thuộc và có giải thích bằng tiếng Việt. Một cuốn trung cấp đi thẳng vào tình huống phức tạp. Chọn sai, bạn sẽ chán hoặc nản chỉ sau vài trang.
Tiêu chí thứ hai là tình huống trong sách có gần đời sống của bạn không. Người đi làm cần hội thoại về họp hành, email, đón khách. Sinh viên cần hỏi đường, làm quen, trao đổi trong nhóm.
Tiêu chí thứ ba là phần âm thanh. Hãy kiểm tra sách có kèm file nghe hoặc mã tải không, giọng đọc có rõ và tốc độ vừa phải không. Để nghe thêm giọng chuẩn, bạn có thể tham khảo trang học tiếng Anh của British Council.
Tiêu chí thứ tư là cách sách tổ chức bài. Một bài tốt thường có:
- Hội thoại mẫu
- Từ và cụm từ cần nhớ
- Bài tập vận dụng
- Đáp án để tự kiểm tra
Thiếu đáp án là điểm trừ lớn với người tự học.
Tiêu chí cuối cùng là mức độ tự nhiên của câu nói. Hãy mở vài trang bất kỳ và đọc to. Nếu câu nghe cứng như dịch từ tiếng Việt, cân nhắc lại.
Ưu và nhược điểm chung của sách giao tiếp
Ưu điểm lớn nhất là sách cho bạn một lộ trình có sẵn. Mỗi bài nằm đúng vị trí, từ dễ đến khó, rất hợp với người hay hoang mang khi tự học. Sách cũng dễ mang theo và không phụ thuộc vào mạng.
Sách còn giúp bạn học theo nhịp riêng. Bạn có thể dừng ở một mẫu câu cả tuần mà không ai thúc giục.
Nhược điểm đầu tiên là sách không phản hồi. Khi nói sai phát âm hay dùng sai câu, sách vẫn im lặng. Bạn nên thu âm giọng mình để so với bản mẫu. Với phát âm, Cambridge Dictionary có audio để đối chiếu từng từ.
Nhược điểm thứ hai là hội thoại trong sách được soạn sẵn nên hơi lý tưởng. Ngoài đời, người ta ngắt lời và nói nhanh. Vì vậy nên nghe thêm podcast hoặc video song song.
Nhược điểm thứ ba là sách dễ lỗi thời ở phần từ lóng và công nghệ. Hãy lưu ý năm xuất bản và bản tái bản khi chọn.
Cuối cùng, đọc sách không tự biến thành khả năng nói. Sách chỉ là nguyên liệu, phần luyện nói vẫn nằm ở bạn.
Gợi ý sách tiếng Anh giao tiếp theo trình độ
Nếu bạn mới bắt đầu hoặc mất gốc, hãy tìm sách có chú thích tiếng Việt. Nội dung nên xoay quanh chào hỏi, giới thiệu bản thân, mua sắm, hỏi đường.
Ở trình độ sơ trung cấp, bạn cần mở rộng sang kể chuyện, nêu ý kiến và đặt câu hỏi tiếp nối. Sách phù hợp thường có hội thoại dài hơn và bài tập sắp xếp câu.
Với trình độ trung cấp, nhu cầu chuyển sang tình huống công việc như thuyết trình ngắn, họp nhóm, thương lượng nhẹ. Sách nên có cụm từ lịch sự và cách diễn đạt linh hoạt.
Nếu đã khá, bạn có thể chuyển sang sách thành ngữ và cụm động từ. Khi đó sách gần như là kho tra cứu để làm giàu cách diễn đạt.
Muốn biết mình đang ở đâu, bạn có thể xem lộ trình tự học tiếng Anh giao tiếp trong sáu tháng dành cho người đi làm.
Cách dùng sách tiếng Anh giao tiếp hiệu quả
Một buổi học nên khoảng ba mươi phút, chia làm bốn đoạn:
- Nghe hội thoại không nhìn chữ để làm quen âm thanh.
- Đọc kèm chữ và gạch chân mẫu câu mới.
- Nhại lại từng câu, cố bắt chước ngữ điệu.
- Tự đặt hai, ba câu về chính cuộc sống của bạn.
Thu âm giọng mình nghe có vẻ ngượng nhưng rất hữu ích. Nói một đoạn hội thoại, thu lại, rồi nghe cạnh bản mẫu. Chỗ nào khác, ghi chú và luyện lại.
Hãy ôn lại theo lịch thay vì học mới liên tục. Một bài chỉ xong khi bạn nói được các mẫu câu mà không nhìn sách. Nếu còn vấp, quay lại bài đó vài ngày sau.
Nếu có thể, tìm một người bạn cùng học để đóng vai các hội thoại trong sách. Cách này cho bạn cảm giác nói với người thật.
Đừng ngại cắt bớt. Nếu một chương không liên quan nhu cầu, bỏ qua cũng không sao. Còn phân vân giữa sách giao tiếp và giáo trình? Hãy đọc cách chọn giáo trình tiếng Anh phù hợp với mục tiêu.
Kết luận
Một cuốn sách tiếng Anh giao tiếp tốt cho người mới cần đúng trình độ, có tình huống gần đời sống, âm thanh rõ và đáp án để tự kiểm tra. Cuốn đắt hay nổi tiếng chưa chắc hợp với bạn. Hãy lật thử vài trang, đọc to, nghe thử file và tự hỏi mình có muốn học tiếp không.
Sách chỉ phát huy khi đi cùng việc nói thật. Dành ít nhất một phần buổi học để lên tiếng, thu âm và ôn lại. Bạn có thể xem thêm chuyên mục review sách và giáo trình để mở rộng lựa chọn.
